Nc’est una cosa chi nosu sardus no éus cumpréndiu: in su mundu s’agàtat genti benefatora, de coru bonu, disposta a sminguiri su capitali, po allebiai sa suferéntzia allena.
Pigheus, po esèmplu, i sennoris de s’energia;
Custus possidentis de bonu coru, pùstis chi anti studiau dónnia arrenconi de s’ísula nosta, si sùnti fatus a sei una pregùnta: “ Ma custus pòburus sardus, cun totu sa bàsca chi fàit in s’istadi, cumenti fàint a bívi sèntza de aventalladoris?”
De custa duda dùncas, nàscit sa bidea de ndi strantaxai, in is cùcurus, in is prànus, in is mòntis de sa sardigna, unu nùmuru spantosu de tùrris de férru, donniuna cun tres pàlias, chi gírant, móvias de su béntu.
Balla, custa, est diadéru un’òpera misericordiosa, de torrai gràtzias a custus sennoris.
Pentzai cantu s’anti bófiu agrandiai: a su postu de si rigalai unu ventallu de binti éurus, anti detzídiu pighendusí su siguru, po no si fai sunfriri sa bàsca, de preni sa terra nosta de “alienus” cun dd’una conca e tres bràtzus, mannus cumenti a sa tùrri Parigina.
Custus sennoris ant’essi nau: i sardus merèscint custu agràndiu.
E a nai ca nc’est genti chi murrùngiat cun i sennoris de su béntu, scedaus, chi si sùnti impoborendi po si fai unu prexeri.
Ma si rendéus contu? Custus possidentis nd’arríbant de atesu, trumèntant po otenni is permissus de Roma, spèndint sùmas mannas, trumèntant po si rigalai sa fríscura de s’istadi e murrungiaus?
Tènint arrexioni candu nanta ca séus unu pópulu malu a cuntentai.
Candu obereus sa ventana, cantu bàlit su gosu de biri custas pàlias girendi ?
Féti a biri custa bellesa ti bénit sa gana de ti ponni sa franella.
De su restu, no est làstima a biri su satu spollau? Cussus cùcurus spèrdius, cun matas de ollàstu, olioni, e moddítzi?
Fríscura no ndi fàint!
Su progressu bòlit is pàlias, medas, poita una féti no íat a abastai po infriscai sa Sardigna.
Nc’íat bolli una tùrri in dónnia pràtza, in dónnia munitzípiu, in dónnia spuntoni.
Èmus podi preguntai a custus sennoris, in s’íerru, de fai girai is pàlias a s’imbressi, aici mancai si màndant àiri callenti.
E sigumenti seus unu pópulu acatosu e ospitali, èmus a podi apariciai una grandu festa po torrai gràtzias a custus benefatoris.
Una festa cun sa banda de is musicantis, launeddas, sonetus, baddadoris e baddadoras cun is custumus sardus, beneditzioni de is pàlias e autoridadis de dónnia partidu.
“ Gràtzias po essi pentzau a nosu!”
Aiàiu íat a nai: “arrori tengais!”
In témpus antigu, in Sardigna, is conchistadoris lompiant cun nàvis e àrmas.
Oi sùnti prus tzivílis, lòmpint cun is aventalladoris.
E pretèndint fíntzas de ddis torrai gràtzias.
Antoni Pani
Ultimi Articoli
